Terapiyi araştırmaya başladığınızda, sık sık farklı yöntem isimleriyle karşılaşırsınız: bilişsel davranışçı terapi, şema terapi, EMDR, psikodinamik yaklaşım… Bu çeşitlilik başta kafa karıştırıcı gelebilir. Aslında her ekol, insanı ve değişimi farklı bir pencereden ele alan bir yaklaşımdır. Bu yazıda en bilinen terapi ekollerine genel bir bakış sunuyoruz.

Neden Farklı Ekoller Var?

İnsan ruhu tek bir formüle sığmayacak kadar karmaşıktır. Farklı ekoller, bu karmaşıklığın farklı yönlerine odaklanır: kimi düşüncelere, kimi geçmiş yaşantılara, kimi de bedensel tepkilere. Önemli olan “en iyi ekol” değil; kişinin ihtiyacına en uygun yaklaşımdır. Bu nedenle uzmanın benimsediği ekol, sürecin nasıl ilerleyeceğini etkiler.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)

BDT, düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağa odaklanır. Temel fikir, olaylara yüklediğimiz anlamların duygularımızı ve davranışlarımızı şekillendirdiğidir. BDT; işlevsiz düşünce kalıplarını fark etmeye ve daha gerçekçi, esnek düşünme yolları geliştirmeye çalışır. Genellikle yapılandırılmış ve hedef odaklı bir yaklaşımdır.

Şema Terapi

Şema terapi, çocuklukta oluşan ve yetişkinlikte tekrar eden derin örüntüleri (şemaları) ele alır. Sürekli kendini tekrar eden ilişki ya da duygu döngülerinin arkasındaki köklere iner. BDT’nin ötesine geçerek, bu kalıpların kaynağını ve duygusal boyutunu da çalışır.

EMDR

EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), özellikle travmatik yaşantıların işlenmesinde kullanılan bir yaklaşımdır. Rahatsız edici anıların beyinde yeniden işlenmesine ve yükünün hafifletilmesine odaklanır. Uygulaması özel eğitim gerektirir.

Psikodinamik Yaklaşım

Psikodinamik terapi, bilinçdışı süreçlere, geçmiş ilişkilere ve bunların bugüne yansımalarına odaklanır. Danışanın kendini ve tekrar eden örüntülerini derinlemesine anlamasına alan açar. Genellikle daha uzun soluklu bir keşif sürecidir.

Hangi Ekol Bana Uygun?

Doğru ekolü seçmek çoğu zaman tek başınıza vermeniz gereken bir karar değildir. Bir uzman, ihtiyacınızı değerlendirerek uygun yaklaşımı önerir; bazen birden fazla ekolün öğeleri birlikte kullanılır (bütünleştirici yaklaşım). Belirleyici olan, ekolün adı kadar terapötik ilişkinin kalitesidir.

İzlem Psikoloji’de Yaklaşım

İzlem Psikoloji ve Danışmanlık Merkezi olarak, farklı alanlarda uzmanlaşmış ekibimizle, ihtiyacınıza en uygun yaklaşımı birlikte belirlemeyi önemsiyoruz. Terapinin genel işleyişini bireysel terapi rehberimizde bulabilir, size uygun ekolü konuşmak için ilk görüşme talebinde bulunabilirsiniz.